Phân biệt ghẻ, nấm da và lang ben: dấu hiệu, cách lây và cách điều trị
Ở xứ nóng ẩm như Tây Nguyên, ghẻ, nấm da và lang ben là ba bệnh da nhiễm trùng rất thường gặp. Chúng đều gây ngứa nên dễ nhầm, và nhiều người tự bôi thuốc "cho chắc" khiến bệnh kéo dài hoặc khó chẩn đoán. Hãy cùng phân biệt.
1. Ghẻ
- Nguyên nhân: cái ghẻ (Sarcoptes scabiei), một loại ký sinh trùng nhỏ đào hầm dưới da
- Dấu hiệu: ngứa dữ dội, nhất là về đêm; nốt nhỏ, đường hầm ở kẽ ngón tay, cổ tay, nách, thắt lưng, bụng, bộ phận sinh dục
- Lây: tiếp xúc da kề da kéo dài, dùng chung chăn gối, quần áo; cả nhà thường cùng bị
- Điều trị: thuốc bôi diệt cái ghẻ toàn thân theo chỉ định; điều trị đồng thời mọi người sống chung; giặt chăn gối, quần áo bằng nước nóng, phơi nắng hoặc cho vào túi kín vài ngày
2. Nấm da (hắc lào, nấm bẹn, nấm chân)
- Nguyên nhân: nấm sợi (dermatophyte)
- Dấu hiệu: mảng đỏ, bờ rõ, bong vảy, trung tâm có thể nhạt hơn như hình vòng; ngứa; hay ở bẹn, mông, thân, chân (kẽ ngón)
- Lây: tiếp xúc trực tiếp, dùng chung khăn, giày dép, từ thú nuôi
- Điều trị: thuốc bôi chống nấm, bôi rộng ra ngoài viền 2–3 cm, đủ 2–4 tuần dù hết ngứa; nấm diện rộng, nấm tóc, nấm móng cần thuốc uống
- Tránh: bôi kem có corticoid vào mảng nghi nấm, vì làm nấm lan rộng và mất hình ảnh điển hình
3. Lang ben
- Nguyên nhân: men Malassezia sống bình thường trên da, phát triển quá mức khi nóng ẩm, ra mồ hôi, da dầu
- Dấu hiệu: đốm trắng, hồng hoặc nâu nhạt, ranh giới rõ, bong vảy mịn; ở lưng, ngực, cổ, vai; thường ít hoặc không ngứa
- Lây: không lây đáng kể; tái phát do cơ địa và thời tiết
- Điều trị: dầu gội hoặc kem chống nấm; đôi khi thuốc uống. Vết trắng có thể còn vài tháng sau khi khỏi vì sắc tố da cần thời gian phục hồi, đừng vội kết luận thuốc không hiệu quả
4. Bảng so sánh nhanh
| Ghẻ | Nấm da | Lang ben | |
|---|---|---|---|
| Ngứa | Rất nhiều, nhất là đêm | Vừa – nhiều | Ít hoặc không |
| Hình dạng | Nốt, hầm kẽ ngón | Mảng bờ rõ, bong vảy | Đốm màu, vảy mịn |
| Cả nhà bị | Hay gặp | Đôi khi | Hiếm |
| Xét nghiệm | Soi cái ghẻ | Soi nấm | Soi nấm |
5. Phòng ngừa chung
- Giữ da khô thoáng, thay đồ khi ra mồ hôi
- Không dùng chung khăn, quần áo, giày dép
- Giặt đồ nước nóng, phơi nắng
- Điều trị cả người trong nhà khi bị ghẻ
6. Khi nào nên đi khám
Ngứa đêm kéo dài kèm nốt ở kẽ ngón; mảng đỏ lan rộng; đã bôi thuốc nhưng không đỡ sau 1–2 tuần; da rỉ dịch, sưng đau, sốt.
Mời bạn đến khám
Tại Lam Ngọc, bác sĩ soi nấm, soi ghẻ ngay trong buổi khám và kê thuốc đúng bệnh. Xem Điều trị nấm, ghẻ, mề đay hoặc gọi 0941 388 887 để đặt lịch.
